De ideeën van de Asielzoekmachine

De Asielzoekmachine is een initiatief dat ons asielbeleid onderzoekt. Hoe werkt het en hoe kan het beter. De laatste bijeenkomst waarin ideeën werden gegenereerd is geweest. Tijd voor een analyse.

Elke bijeenkomst had een specifiek thema (zie foto) dat werd ingeleid door een aantal relevante sprekers. Zo ontmoetten we politici en beleidsmakers van destijds zoals Job Cohen en dhr Nawijn, directeuren van uitvoerende instanties zoals Rob van Lint (IND), mevrouw Helder (COA) en mevrouw Maas (DT&V), vertegenwoordigers van ngo’s zoals Eduard van Nazarski (Amnesty International), Vrijwilliger organisaties, journalisten en vluchtelingen zelf.

In een tiental brainstorms werden in kleine groepen bezoekers meer dan 120 verbeterideeën gegenereerd en op de site gepubliceerd. De ideeën beslaan het hele spectrum van toleranter asielbeleid van de overheid, snellere toelating en integratie, effectievere inzet van vrijwilligers, tot het opnemen van vluchtelingen in eigen huis.

Als lid van de burgerjury heb ik alle 12 bijeenkomsten meegemaakt. Met stijgende onrust aanschouwde ik met welk ogenschijnlijk gemak ideeën werden opgeschreven, die op zijn minst onuitvoerbaar leken en op zijn hoogst zeker zouden stranden in het huidige politieke klimaat. De meerderheid van de nederlanders wil geen “aanzuigende werking” die de meeste ideeen bij uitvoering met zich meebrengen. De bezoekers waren voor het grootste deel lid van de “linkse parochie”, ondanks de pogingen van de leiding van de Asielzoekmachine een bredere afspiegeling in de zaal te krijgen.

Het is ook wel een zware opgave om in een uur in gespreksgroepen met wildvreemde mensen tot concrete ideeen te komen die kunnen concurreren met de ideeen van professionals die daar al langer en met meer kennis mee bezig zijn.
Maar moeten we het genereren van ideeen  dan overlaten aan de experts ?
Nee natuurlijk. Zeker als we bezien welke knelpunten al langere tijd niet worden opgelost.

De knelpunten in ons asielbeleid zijn niet het gevolg van een gebrek aan ideeën maar hoofdzakelijk een gebrek aan de wil of de capaciteit goede ideeën uit te voeren.

Zoals Toine Heijmans van de Volkskrant in de Kick-off het zo treffend samenvatte : “we willen ze (de vluchtelingen) niet”. You can bring a horse to the water, you can’t force it to drink.

Op 20 juni zullen de ideeen worden gepresenteerd aan een groot aantal stakeholders zowel uit de politiek als uit de “asielbranche“. Ook direkt belanghebbenden, vluchtelingen,  zullen er zijn.  Het zou interessant zijn ze te vragen naar hun verwachtingen van de impact van de aanbevelingen; ik verwacht geen besluiten of commitments.

Sterker, ik vrees dat de meeting een hoog “glas is halfvol” karakter zal hebben. Instanties en Vrijwilligers laten graag horen hoe goed zij het doen, politici zullen desnoods erkennen dat het mogelijk in de toekomst nog beter kan en de organisatie van de Asielzoekmachine lijkt meer uit op netwerken van gelijkgestemden, dan verantwoordelijken aanspreken op knelpunten door onwil, slecht beleid of slechte uitvoering. Meer dan eens werd in de bijeenkomsten opgeroepen toch vooral geen kritiek op de aanwezige COA functionaris te hebben, maar met ideeen te komen om het doel desondanks te bereiken.

Ik heb de 112 gegenereerde ideeen maar eens gegroepeerd en gesorteerd in een spreadsheet naar impact en kans op verwezenlijking vanwege politieke / maatschappelijke weerstand. Weerstand die we alleen maar kunnen laten verdwijnen als we ten volle willen beseffen wat een vluchteling doormaakt en welke kosten voor ons op termijn verbonden zijn met het met de rug naar vluchtelingen toe gaan staan.
Daar moet het volgende week over gaan. Hopelijk kunnen we de verleiding weerstaan onszelf op de borst te slaan voor het halfvolle glas en ons concentreren op wat er beter moet, met commitment van de politiek en de uitvoerende instanties.

Het zou goed zijn een vluchtelingenjury het resultaat van de avond te laten beoordelen.

Ruud Merks

Integratie

Integratie was het onderwerp van de bijeenkomst op 17 mei 2016 in het Nutshuis in Den Haag, georganiseerd door de Asielzoekmachine. Thema’s : huisvesting, aandacht voor de kwaliteiten van het individu, het moment waarop vluchtelingen zouden moeten beginnen met integreren en de verantwoordelijkheden van de overheid, het maatschappelijk middenveld en de vluchteling zelf. Dit alles tegen het licht dat ook minister Asscher moet constateren dat de inburgering aan het mislukken is.
Hoe bevorderen we de integratie van vluchtelingen?
De integratie kostte in 2015 700M in NL (13.000/v) en in BRD 9B (9.000/v).
De inburgering stokt. Belangrijk te beseffen dat naarmate we minder effectief zullen zijn met inburgering en integratie,  de materiele en immateriele kosten verder zullen oplopen. Mijn baas bij ASML zei het ooit zo kernachtig :
 I hate to spend, but I love to invest.
Dus spendeer het geld niet aan fietsenrekken op de kampen, maar aan taalonderwijs. Niet aan uitbreiding (beveiligings-) personeel, maar aan goede websites voor vluchtelingen. Schakel vrijwilligers in, in plaats van het opwerpen van drempels door COA.
Zorg dat we resultaatgericht onderwijs geven en dat overheid, vrijwilligers en vluchtelingen verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat. Zowel het eindresultaat, zoals bijvoorbeeld weergegeven op de integratie barometer van VluchtelingenWerk, als process indicatoren zoals bijvoorbeeld de verhouding daadwerkelijke en nominale lesuren taal. Degenen die verdienen aan de vluchtelingencrisis – op zich niks mis mee, want ook werkgelegenheid –  om een resultaat verplichting vragen, in plaats van om een inspanningsverplichting.
Dus is het onzin om de individuele vluchteling
  • een jaar te laten wachten op taalles en training
  • een jaar te laten wennen aan het idee van een uitkering voor niets doen
  • tot inburgering te verplichten met onduidelijke sancties (DUO lening)
  • over te laten aan instanties zonder resultaat verplichting
  • onvoldoende aandacht te geven aan de match van zijn kwaliteiten en opleiding en stationering
De instroom van vluchtelingen stelt ons nederlanders, voor extra uitdagingen. Ik zie weinig mensen die daar wakker van liggen. Uitzondering : de PVV.
Hoewel ik het met hun oplossing (grenzen dicht)  totaal niet eens ben, zijn zij de enigen die wijzen op het debacle van oplopende kosten door falende integratie.

Wat ik geleerd heb bij ASML :

De shit op de tafel en alle hens aan dek

Dat betekent, niet de zaken mooier voorstellen, maar iedereen (overheid, vrijwilligers en vluchteling) een taak geven die maximaal het einddoel ondersteunt : integratie van de Vluchteling. Dat mag zeker uit ideele motieven, het moet om de verworvenheden van onze BV Nederland te behouden.
Ruud

Burgerinitiatieven

De Asielzoekmachine bezocht op 1 mei Utrecht, de stad die zijn Vluchtelingen anders behandelt. Vanaf dag 1 krijgen ze onderwijs en blijven ze in Utrecht  : het zijn onze vluchtelingen. Nederland telt momenteel meer Vrijwilligers dan Vluchtelingen. De centrale vraag was : Hoe maken we de hulp van Vrijwilligers effectief en duurzaam.

Utrecht behandelt zijn vluchtelingen anders. De website ademt een welkom sfeer en een vrijwilliger hoeft niet lang te zoeken naar wat hij kan bijdragen. Welwillendheid ten overvloede. Zoveel welwillendheid dat het COA en Vluchteling ook wel  eens wat te veel wordt. Te veel knuffels en 2e hands spullen waar geen behoefte aan is.
Te veel knuffels en te weinig matrassen, inspiratie voor een kunstenaar (zie boven).
Een pleidooi om de hulp vraaggestuurd te maken.

De discussieleider verzocht ons om toch vooral positief te blijven.

Graag meer ideeen om de hulp effectiever te maken. Geen kritiek op COA svp.
Maar effectieve Opvang en Integratie wacht niet op meer ideeen, maar op het omzetten van bestaande ideeen en vooral om opheffen van belemmeringen die instanties opleggen.

Er is veel kritiek op overheidsinstanties (IND, COA, Gemeente). Wat me opvalt is dat ze nauwelijks tot daadwerkelijke aktie leidt. Overheersend is begrip voor de werkdruk. Een werkdruk die wordt veroorzaakt door slechte organisatie en “klant”onvriendelijk gedrag.

Voorbeeld : belangrijke communicatie van overheid en banken met vluchteling wordt gedaan in het nederlands. Goed voor de wil om nederlands te leren. Klopt. Maar die wil was er al. Nu het taalaanbod nog.

Opvallend is dat VluchtelingenWerk (SNV) “de” belangenorganisatie van vluchtelingen   zo omzichtig is in het geven van kritiek op instanties zoals het COA. Ze laten het liever over aan vrijwilligers om het structurele achter de vele incidenten boven water te krijgen, zoals bijvoorbeeld de makers van de Facebook page met titel COA, dat kan (veel) beter voor ogen staat.
Kritiek is de basis van verbetering. We kunnen dit niet overlaten aan de vluchteling, hij/zij heeft te weinig taalbeheersing en verkeert in een afhankelijke positie.

 

Thuisgekomen bekeek ik onze Facebook page met andere ogen

Gastvrij de Beerzen bevat veel empathie opwekkende beelden van vrolijke kinderen bij het paaseieren zoeken, geknipt door en voor nederlanders. En natuurlijk aanbod van zaken die door het Comite zijn weg naar de vluchteling moet krijgen.

In het nabuurdorp Valkenswaard waren de Vluchtelingen tenminste ook deel van de communicatie. De faceboek groep Refugees Welcome in Valkenswaard is er voor vrijwilligers en vluchteling. Een mix van empatie opwekkers, success agenda spreuken, afgewisseld met berichten over de oorlog in Syrie en natuurlijk vraag en aanbod van goederen en diensten.

We besloten een Facebook page te maken voor en door bewoners en vluchtelingen met focus op de vraag van vluchtelingen met de prozaische titel Marktplaats AVO Westelbeers. Binnen 3 dagen hadden we 50 leden waarvan al 6 vluchtelingen. Goederen en diensten waaraan geen behoefte bestaat, krijgen geen opvolging. Een verademing voor het Comite Gastvrij dat tot voor kort vraag moest ophalen en aanbod in het AVO moest laten landen. En een stimulans voor de zelfredzaamheid van de Vluchteling.
De eerste vraag van een Vluchteling was : geef ons svp taalles.

Daarover in de volgende blog meer.

 

Fit to fly, een confrontatie met de vluchteling

Gisteravond  “Fit to fly” van het Nationale Toneel bijgewoond. Een confrontatie met de wereld van de vluchteling. Wegkijken kon niet meer voor degenen die ervoor kozen de voorstelling bij te wonen.

De voorstelling zal me nog zeker een tijd bijblijven, zei ik na afloop tegen acteur Vincent Linthorst die de psychiater speelt die moet beoordelen of een vluchteling die zich uit wanhoop in brand stak, wel of niet mag blijven. Hoe ver ga je om iemand te helpen, waar ligt jouw grens?

Schrijver en regisseur Casper Vandeputte dook in één van de meest besproken onderwerpen van dit moment; de vluchtelingenproblematiek. Journalist Karel Smouter, adjunct-hoofdredacteur van de Correspondent, gidste hem een jaar lang door de wereld van hekken, grenspatrouilles, mensensmokkelaars, IND ambtenaren en asielaanvragen met als resultaat een indringende tekst fantastisch gespeeld door Vincent Linthorst.

Na afloop gaf de Iraanse schrijfster en dichteres  Nafiss Nia een doorkijkje in haar vluchtelingservaringen en hoe zij de voorstelling beleefd had. Twee keer was het haar, 8 jaar nadien, te machtig geworden en had ze de voorstelling willen verlaten. Wat mij bijbleef is de traumatische ervaring bij de IND, de Toetsingsmachine, die de verhalen van Vluchtelingen op aannemelijkheid toetst.  Advies van de vluchteling in het stuk : “een goede leugen is beter dan een onoverzichtelijke waarheid”.

Nafiss schreef een zeer lezenswaardig verhaal voor de Correspondent  “Hoe te praten met een vluchteling“. Zij beantwoordde de vragen die ze anderen ontraadt te stellen. Ik nam me voor alleen nog vragen te stellen zoals “hoe gaat het”,  “hoe ben je hier gekomen” als ik werkelijk bereid ben het hele antwoord empathisch tot me te nemen.

Voor de voorstelling had ik de tentoonstelling van het Humanity House bezocht. Volgens de principes van de Total Physical Response, verplaats je je fysiek in de wereld van de vluchteling : weg van de ellende, naar een beter leven. De tentoonstelling van de Asielzoekmachine sloot er mooi op aan : eindbestemming Nederland, te beginnen met de ambtenaren van het IND op zoek naar zorgvuldigheid en aannemelijkheid, 6 maanden wachtend op toelating in de tenten van het COA.

Ik raad iedereen die denkt zich voldoende in een Vluchteling te kunnen verplaatsen, toch aan het Humanity House te bezoeken en de voorstelling van “fit to fly” in jouw buurt bij te wonen.

Ruud Merks

 

Toetsingsmachine IND

De IND toetst zorgvuldig of een Vluchteling voldoet aan de gronden voor het verlenen van asiel. Een overweging om zorgvuldigheid afhankelijk te maken van de behoefte van maatschappij en vluchteling.

De Asielzoekmachine nam gisteravond de Asielprocedure bij de kop.
Directeur Rob van Lint van de IND, de Immigratie en Naturalisatie Dienst was te gast en sprak met trots over zijn organisatie van 4000 medewerkers, die in 2015 43000 verblijfsvergunningen aan asielzoekers verleende, met een doorlooptijd van 2 weken in 70% van de gevallen. Klanttevredenheidonderzoeken (asielzoekers worden als klanten gezien) geven hoge cijfers voor o.a. korrekt optreden van asielambtenaren.

Aanwezigen waaronder advocaten, asiel begeleidingsvrijwilligers en vluchtelingen zelf, schetsten later op de avond een minder positief beeld : te weinig oog voor conditie (stress) van de vluchteling tijdens “gehoren”, onbarmhartigheid voor niet perfect geheugen, onvoldoende getrouwheid van vastlegging uitspraken gedaan tijdens “het gehoor” met vervelende consequenties bijvoorbeeld bij bijvoorbeeld latere gezinshereniging  en last but not least de lange wachttijden als gevolg van IND ondercapaciteit of hoge instroom, het is maar hoe je het bekijkt. IND garandeert wachttijd van 15 maanden (evt 18) en gemiddeld duurt het nemen van een beslssing  7 maanden,  volgens een brief uitgereikt aan Asielzoekers 

Ik trachtte me te verplaatsen in de IND ambtenaar. Hij/Zij wordt geacht geen mensen toe te laten die geen bescherming nodig hebben (FP), tevens geen mensen asiel te weigeren die in gevaar zouden komen door afwijzing (FN). De FP en FN staan voor False Positive en False Negative, zoals gebruikt in de toetsingstheorie. Ook al zijn de criteria volgens Robs zeggen duidelijk, de toetsing is en blijft lastig, vooral in het geval van bijvoorbeeld LGBT risico’s. Lees vooral  “Een kijkje in het hart van de asielprocedure” en / of verplaats je in de asielambtenaar in de Nader Gehoor simulatie.

De Asielzoekmachine organisatie stelde ons discussiegroepje de vraag :
“Hoe waarborg je een zorgvuldige procedure als er een hoge instroom is”.

Een eerste antwoord : “door tijdig voldoende ambtenaren aan te stellen en op te leiden” werd al snel aangevuld met de praktische beperking : met “gelijkblijvend personeel”. Het antwoord werd daarmee : “NIET”.

Als zou worden gekozen als uitgangpunten van humaan en uitvoerbaar asielbeleid  :
1. doorlooptijden korter dan 2 weken in 70% en 2 maanden in 100% van de gevallen,
2. verwaarloosbaar aantal FN’s,
3. met behoud van de omvang van de IND
dan heeft dat onlosmakelijk consequenties voor het percentage FP’s.
Een consequentie van humaan asielbeleid is dus dat het “teveel” asielzoekers opneemt bij hoge instroom. Zou de IND inschattingen hebben van het percentage FP’s behorend bij kortere maximale doorlooptijden ?  Ik schat in dat het een procentenkwestie is en het zou dan goed zijn dit aan de politiek voor te leggen.

Zorgvuldigheid heeft meerdere facetten : zorgvuldig naar de asielzoeker (verwaarloosbaar % FN, aanvaardbare doorlooptijden) maar ook naar de maatschappij : aanvaardbaar % FP en binnen die groep een verwaarloosbaar % mensen met slechte bedoelingen (waaronder terroristen)

Het is moeilijk bedoelingen van mensen te testen, makkelijker is het verleden te onderzoeken. In 2015 werden door de IND 170 mensen nader onderzocht, waarvan 30 mensen verdacht van oorglogsmisdaden (waarvan 20 niet uitzetbaar). Onduidelijk blijft voor mij in hoeverre deze 30 mensen recidivisten zouden zijn in de nieuwe nederlandse omgeving, ze komen tenslotte uit een oorlogsgebied.

En dan zijn er nog de Vluchtelingen die geen recht op bescherming hebben, maar die in de praktijk niet “uitzetbaar” zijn. Op de kick off bijeenkomst verklaarde mevrouw Rhodia Maas van de Dienst Terugkeer en Vertrek, dat haar grootste probleem is het uitzetten van uitgeprocedeerden naar weigerende landen.
Organisatorisch, tayloriaans scheiden van toetsing (IND) en uitzetting (DTenV) leidt m.i. tot een groep ontheemden, die om “aanzuigende werking” te vermijden, sober, lees inhumaan behandeld worden (Bed Bad Brood).
Het ware beter de toetsingscriteria van de IND mede te baseren op de mogelijkheid de asielzoeker terug te sturen. Met de rug naar mensen gaan staan, die niet aan de criteria voldoen, maar in feite niet uitgezet kunnen worden, zal uiteindelijk leiden tot hogere maatschappelijke kosten dan de kosten verbonden met hen op te nemen.

Dit onderwerp is lastiger dan ik aanvankelijk dacht.
Ik sta open voor elke geplaatste  constructieve reaktie (zie hieronder) !!

Ruud

Wat kan ik doen ?

Als zelfs de machtigste mensen geen oplossing weten voor de vluchtelingencrisis, wat kan ik dan doen?

Deze tekst trof me vandaag bij het doorlezen van persoonlijke verhalen op de site van Vluchtelingenwerk. Twee syrische vluchtelingen hebben hun antwoord gevonden. Ze helpen vluchtelingen met hun juridische en taalkennis en hun ervaringsdeskundigheid.

Wat kan ik doen ?
Een vraag die ik me eerder stelde nadat ik ook begreep dat niets doen geen optie meer was. Het antwoord was vrij eenvoudig : meld je aan bij VluchtelingenWerk of een van de vele plaatselijke initiatieven en laat je van daar meevoeren  naar de mogelijkheden die je gaat zien.

Begonnen als Taalcoach, ontmoet ik nu ook vluchtelingen in ons plaatselijke AZC, help vertalen, nodig collega’s van het werk uit mee te gaan doen en heb me onlangs zelfs aangemeld als burgerjurylid van de Asielzoekmachine

De discussie over vluchtelingen is ontzettend geladen. Vooral in de media wordt veel geroepen. Voor- en tegenstanders lijken een eigen oorlog te zijn begonnen. We reageren er niet op, maar proberen wel een steentje bij te dragen op onze manier: rustig en effectief.

Ik hoop dat de AsielZoekMachine de oorlog niet gaat intensiveren, maar deelnemers zal uitnodigen constructief te worden (idee box), zodat we de problematiek voor vluchteling en bezorgde nederlanders kunnen verkleinen.

Rustig en effectief.

Uit VluchtelingenWerk > Persoonlijke verhalen > SympathisantenAnna (28), Syrië: ‘Vooroordelen worden in onze praktijk ontkracht’

Inburgeringsexamen

Op 30 maart tijdens de Kick off van de Asielzoekmachine sprak journaliste en schrijfster Tahmina Akefi over haar ervaringen in het asieltraject. Ze hekelde o.a. het inburgeringsexamen, de test of vluchtelingen onze samenleving voldoende kennen.

Hilbrand Nawijn, vreemdelingenadvocaat, politicus en oprichter van de IND kreeg van Tahmina een van de vragen van het inburgeringsexamen voorgelegd : “hoe lang is de afsluitdijk”, die hij prompt verkeerd beantwoordde (23 ipv 31 km).

Mijn collega op het werk komt uit Iran en vertelde me, dat ze destijds veel heeft gehad aan de cursusboeken inburgering, die ze nog steeds af en toe raadpleegt. Het inburgeringsexamen was een makkie, want ze kon het beschikbare lijstje antwoorden op mogelijke examenvragen  best – een week – onthouden.

De meeste genodigden zagen in dat hier iets beter kon.
Ik ben wat overgevoelig geraakt voor situaties waarin mensen het roerend eens zijn, ook – maar dan onuitgesproken – dat iemand wellicht iets zou moeten doen.
Ik kreeg de microfoon te pakken en vroeg of iemand wist welke funktionaris op de kwaliteit van het inburgeringsexamen aanspreekbaar is.

Mijn vrouw vond dat ik me weer te druk maakte.
Maar ik hoorde met plezier dat Els en Eefje (de initiatiefneemsters van de AZM) een goed idee hadden gekregen : crowd sourcen van materiaal voor het inburgeringsexamen. Wat vinden wij nu dat een vluchteling zou moeten weten van de Nederlandse samenleving om hier goed te kunnen funktioneren. Het liefst uitsluitend die relevante zaken, die bij ons anders zijn. Dat vereist dan tevens dat we ons een beetje verdiepen in de kultuur en de achtergrond van de vluchteling.

Ruud Merks

Beantwoordt nu zelf 10 vragen van het inburgeringsexamen

Kick-off AsielZoekMachine

De Asielzoekmachine is een projekt met als doel om iedereen – vluchtelingen, burgers, beleidsuitvoerders en beleidscriticasters – mee te laten denken over de vormgeving van het asielbeleid. We zijn in onze democratie immers allemaal verantwoordelijk voor hoe we de samenleving inrichten.

Het project bestaat uit een webdocumentaire, een tv- en radiodocumentaire, tentoonstellingen en bijeenkomsten in het hele land. Tijdens de Slotbijeenkomst in Den Haag op 20 juni 2016, Wereldvluchtelingendag, doen we verslag van de denkkracht uit de Nederlandse samenleving aan de Nederlandse politiek en maatschappelijke organisaties.

Ik heb me voor het dit projekt aangemeld omdat ik me al een tijdje zorgen maak over het draagvlak in de samenleving voor het opnemen van vluchtelingen.
Ik loop rond – net als vele anderen – met vragen als :

  • Kunnen en willen we vluchtelingen tegenhouden ?
  • Welke grenzen zijn er aan ons vermogen om vluchtelingen op te nemen ?
  • Kloppen de criteria voor het verlenen van asiel ? Kunnen we een steekhoudende segmentatie aanbrengen in de motieven van asielzoekers ?
  • Hoe kunnen we vluchtelingen sneller door de asielprocedure heen trekken
  • Hoe kunnen we vluchtelingen sneller en beter laten integreren ?
    Wat betekent integreren voor hen en voor ons ?
  • Hoe kunnen we werkelijke aandacht geven aan de zorgen en angsten, terecht of onterecht, van degenen die minder (last van) vluchtelingen willen.

Het Asielzoekmachine projekt biedt mij en anderen de gelegenheid om te zoeken naar verbetermogelijkheden van het Asielbeleid. Beter voor de vluchteling en beter voor ons (win – win). Maar als dat te ideaal gedacht is, dan toch inclusief het oplossen van knelpunten voor de vluchteling en transparantie ten aanzien van de door alle lagen van de bevolking te brengen offers.

Het zal daarbij aankomen op het scheiden van feiten en meningen, integraal maar ook “out of the box” denken en aandacht voor materiele en immateriele kosten maar zeker ook voor materiele en immateriele opbrengsten van de te verwachten vluchtelingenstroom.

In volgende blogs doe ik verslag van mijn reis met de Asielzoekmachine door het rijke landschap van feiten en meningen en zal ik mijn eigen ideeen en standpunten op deugdelijkheid toetsen.